Peter Dibbits (48) met het boekje 'Je eigen uitvaart regelen'. Foto: Omroep Gelderland

Peter Dibbits (48) met het boekje 'Je eigen uitvaart regelen'. Foto: Omroep Gelderland

HAARLO - Mensen met een verstandelijke beperking worden regelmatig niet meegenomen naar een uitvaart. Dat ziet Peter Dibbits, die zelf het syndroom van Down heeft. "Er wordt vaak gedacht dat ze het niet begrijpen." Een verkeerde gedachte, stelt de Winterswijker.

Hij stapte met zijn verhaal naar Gert Brinkhorst, eigenaar van het crematorium Hart van Berkelland en opperde zijn idee: een open dag speciaal voor mensen met een verstandelijke beperking in het crematorium. Brinkhorst was direct enthousiast, en na ruim en jaar voorbereiding is het aanstaande zondag zover.

Geen afscheid van begeleidster

Rouwauto's, grafkisten en bloemstukken: alle facetten van een uitvaart zijn zondag te bekijken. Brinkhorst: "We proberen mensen met een verstandelijke beperking te laten zien wat er allemaal gebeurt bij een uitvaart, omdat deze mensen bij een uitvaart nu vaak op de achtergrond worden gehouden."

Ook komt het voor dat ze helemaal niet de kans krijgen afscheid te nemen. "Ik ken een jongen, die zit in een rolstoel. Zijn begeleidster was overleden en een maand later hoorde hij dat pas. Hij heeft nooit afscheid kunnen nemen van haar. Toen dacht ik: dit is niet goed, die jongen heeft ook verdriet."

Kijk naar het gesprek met Peter Dibbits en Gert Brinkhorst:

Brinkhorst ziet hetzelfde beeld in het crematorium. "We hebben hier natuurlijk ook uitvaarten van mensen met een beperking. Vaak zie je dan familie of vrienden, maar bijvoorbeeld niet de bewoners met wie diegene samenwoonde in een woongroep. Dat is wel opvallend." Over het initiatief van Dibbits hoefde de Haarloër dan ook niet lang na te denken. "Een fantastisch idee."

Niet meer zo eng

Volgens Dibbits is betrokken worden bij een uitvaart essentieel voor het verwerken van emoties rondom een overlijden. "Deze mensen hebben ook verdriet, maar iedereen verwerkt dat op z'n eigen manier. Daar moet ook ruimte voor zijn."

Dat kan op allerlei manieren volgens de Winterswijker. "Voor mijn part helpen ze met de kist dragen. Als ze bij het proces betrokken worden, dan is het ook niet meer zo eng." De open dag op 12 juni is echt bedoeld voor mensen met een verstandelijke beperking. "Maar ze mogen begeleiders, vrienden en familie meenemen." Aanmelden is niet nodig.

Naast de open dag hoopt Dibbits dat praten over de dood of over je eigen uitvaartwensen, normaler wordt. "Ook in woonvormen mag er wel meer aandacht aan worden besteed. Zodat het onderwerp meer bespreekbaar wordt voor deze doelgroep."

'Je mag alles vragen'

Zondag zijn alle ruimtes in het crematorium open. "We gaan alles laten zien. Ook de ovenruimte slaan we niet over. Maar het is natuurlijk aan iedereen zelf of je daar naartoe wil." Bij elke ruimte staat ook een medewerker aan wie bezoekers al hun vragen kunnen stellen.

Ook is er een boekje, dat Dibbits en Brinkhorst samenstelden en waarin alle facetten van een uitvaart via tekst en illustraties worden beschreven. "In dit boekje kunnen mensen achterin ook zelf aangeven wat zij zelf belangrijk zouden vinden voor hun eigen uitvaart."

Het duo hoopt een taboe te kunnen doorbreken. Net zoals dat, volgens Brinkhorst, gebeurde met kinderen. Twintig jaar geleden werden ook zij nauwelijks meegenomen naar uitvaarten. "Ze kregen daardoor soms problemen met de rouwverwerking."

Inmiddels is het volgens de ondernemer bijna vanzelfsprekend dat kinderen bij het afscheid worden betrokken. "Ik hoop dat dat voor mensen met een verstandelijke beperking ook gaat gebeuren."

Deel dit artikel