Lead Image 1:
Lead image TXT 1: Frank van Eerdenburg, hoofddocent dierkunde. Foto: Omroep Gelderland
NVWA-dierenarts Olaf Creutzberg aan het werk. Foto: NVWA

NVWA-dierenarts Olaf Creutzberg aan het werk. Foto: NVWA

ARNHEM - Miljoenen varkens worden jaarlijks geslacht zodat wij een karbonaadje kunnen eten. Af en toe gaat het in de slachtsector gruwelijk mis, zoals afgelopen jaar bleek uit een aantal incidenten. In de vierde aflevering van In het vizier van de Jager gaat Inge de Jager op zoek naar het verhaal achter de slachtsector.

Ook al worden er jaarlijks miljoenen dieren geslacht, het moet altijd zonder dierenleed, zegt Frank van Eerdenburg, hoofddocent diergeneeskunde aan de Universiteit Utrecht. Dat is niet zijn persoonlijke mening, maar de wet.

“De slachtsector moet honderd procent foutloos werken”, zegt hij. Zo hoort ieder dier verdoofd te zijn voordat het geslacht wordt. “Daar moet een slachthuis gewoon aan voldoen. En dat kan ook.” Als je een varken dus hoort gillen in een slachthuis, dan gaat er iets goed mis.

Bekijk hier hoe Inge de Jager op zoek gaat naar het verhaal achter de vleessector:

Als consument werden we vorig jaar opgeschrikt door een aantal heftige incidenten. Zo moest het Gelderse slachthuis Gosschalk in Epe dicht na beelden van mishandelde dieren. Het slachthuis heeft inmiddels verbeteringen doorgevoerd en is weer open.

Uit rapporten die Omroep Gelderland vervolgens opvroeg, bleek dat varkens incidenteel niet goed verdoofd waren. Ook werkte een medewerker zonder opleiding aan de slachtband, en werd de toezichthouder die ingreep ‘kinderachtig’ genoemd.

Toezichthouden op slacht

Dit mag niet gebeuren, en daarom deelt toezichthouder NVWA (De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) bij incidenten boetes en waarschuwingen uit, zegt woordvoerder Lex Benden. Over die cijfers is de NVWA graag transparant. “De inspectiegegevens zijn openbaar. Je kan per slachthuis zien hoeveel boetes er zijn gegeven en waarvoor.”

In grote slachthuizen is dagelijks een toezichthoudende dierenarts aanwezig. Olaf Creutzberg is zo'n NVWA-dierenarts. Samen met zijn collega’s heeft hij een belangrijke taak: de levende dieren die binnenkomen keuren, net als het vlees na de slacht.

Soms gaat er wat mis en moeten zij optreden. “Ons doel is dan het stoppen van de overtreding”, zegt Creutzberg. Daarbij mogen ze het slachthuis dwingen de overtreding te corrigeren.

Weerstand in slachthuis

Dat stuit soms op weerstand. “Dan gaan we in gesprek met het slachthuis.” Als het bedrijf meer gaat intimideren, kunnen we naar onze teamleider. We hebben verschillende protocollen hoe we hiermee omgaan. Zo kan het werk gestaakt worden en kan de dierenarts het bedrijf verlaten.” Dat heeft grote gevolgen: het slachthuis moet stoppen met slachten als er geen toezichthouder is. En dat kost geld.

Die weerstand tegen NVWA-dierenartsen in het slachthuis komt vaker voor. De beroepsorganisatie voor dierenartsen in Nederland (KNMvD) herkent het signaal. Onduidelijk is hoe vaak die weerstand voorkomt. Creutzberg zegt dat hij en collega's niet zwichten onder die druk. "Boetes uitdelen is nooit ons doel. Hoe beter het slachthuis werkt, hoe beter wij ook kunnen werken.”

Incidenten zijn uitzondering

“Er is geen enkele bedrijfstak waar alles altijd 100 procent goed gaat”, zegt Dé van de Riet van de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV). Meestal gaat het goed in de slachthuizen. De keren dat het misgaat, zijn de uitzondering. Waar de vleessector soms van baalt, is dat incidenten worden 'opgeblazen' door de media en dierenwelzijnsorganisaties.

Incidenten moet je zien in het licht van al die keren dat het goed gaat
Dé van de Riet, COV

Toezicht is er veel, zegt ook hij. Dagelijks staat er in de grote slachthuizen een NVWA-toezichthouder. Eens in de veertien dagen is er inspectie op het toezicht. “En als dat nog niet genoeg is, zijn er camerabeelden die altijd beschikbaar zijn over hoe er in de praktijk gewerkt wordt.”

Als het dan eens fout gaat, worden die incidenten uitvergroot, waardoor een vertekend beeld kan ontstaan. “Terwijl je die incidenten moet zien in het licht van al die keren dat het goed gaat." En dat is 99 procent van de tijd.

Transparantie

Omroep Gelderland benaderde een aantal slachthuizen om mee in gesprek te gaan voor de uitzending. Maar die wilden niet meewerken. Ook vakopleiding SVO die slachters traint, wilde niet in gesprek.

Dé van de Riet van de COV snapt wel dat de deuren soms gesloten blijven: juist omdat de ervaring is dat het verhaal niet altijd positief is. Hij hoopt dat de sector transparanter durft te worden, 'juist in vredestijd, als er niets aan de hand is'.

Hoofddocent diergeneeskunde Frank van Eerdenburg heeft zijn eigen oplossing voor transparantie. “Eigenlijk moet je een soort publieke tribune hebben in een slachthuis, waarbij publiek gewoon welkom is om te zien hoe een dier geslacht wordt.”

De slachtsector komt donderdagavond aan bod in het tv-programma In het Vizier van De Jager. Daarin gaat Inge de Jager op zoek naar mensen die in de knel zitten, zich niet gehoord voelen en met de rug tegen de muur staan. Loop jij ook tegen iets aan? De redactie van In het vizier van De Jager wil graag met je in contact komen. Je kunt een mail sturen naar inhetvizier@gld.nl.

Deel dit artikel